Tokat Yaprağı Ne Zaman Toplanır? Hasat Dönemi ve Yeni Mahsul
Sarmalık yaprağın kalitesini belirleyen en önemli şey, yaprağın ne zaman toplandığıdır. Aynı bağdan, aynı asmadan toplanan yaprak bile birkaç hafta farkla ya ipek gibi yumuşak ya da kâğıt gibi sert olabilir. Bu yazıda Tokat yaprağının ne zaman toplandığını, hasat zamanının neden bu kadar önemli olduğunu ve “yeni mahsul” ifadesinin ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
Kısa cevap
Tokat yaprağı, yani Erbaa Narince yaprağı, Mayıs ortası ile Temmuz ortası arasında, yaprak henüz genç, ince ve yumuşakken elle toplanır. Bu dönemden sonra yapraklar büyür, damarları kalınlaşır ve sarmalık özelliğini kaybeder. Yılın geri kalanında sofraya gelen sarmalık yaprakların tamamı, o yazın hasadından salamuraya alınmış yapraklardır.
Neden sadece birkaç haftalık bir dönem?
Asma ilkbaharda yeni sürgün verdiğinde yapraklar küçük ve çok incedir. Yaz ilerledikçe yaprak hem büyür hem de kalınlaşır; damarlar belirginleşir ve sertleşir. Sarmalık yaprak için aranan denge, yaprağın sarılacak kadar büyümüş ama henüz sertleşmemiş olduğu kısa dönemdir. Erbaa’da bu dönem genellikle Mayıs ortasında başlar ve Temmuz ortasına kadar sürer. Kesin başlangıç ve bitiş, o yılın iklimine göre birkaç gün oynayabilir.
Hasat nasıl yapılır?
Narince yaprakları elle, tek tek toplanır. Toplayıcılar sürgündeki genç yaprakları seçer; çok küçük, yırtık, lekeli ya da sertleşmeye başlamış yaprakları asmada bırakır. Elle toplama, makineyle mümkün olmayan bu seçiciliği sağlar ve sonunda kavanoza giren yaprağın kalitesini belirler.
Topladıktan sonra neler oluyor?
- Taşıma: Toplanan yapraklar bağdan tesise getirilir. Yaprak kopardıktan sonra hızla solduğu için bu süre kısa tutulur.
- Ayıklama: Tesiste yapraklar yeniden elden geçirilir; boyu, rengi ve dokusu uygun olmayan yapraklar ayrılır.
- Salamura: Seçilen yapraklar %10 doğal kaya tuzu oranında salamuraya alınır. Bu oran yaprağı aylarca korur.
- Ambalaj: Yapraklar pet kavanoz, kova ya da haşlanarak vakum paketlere yerleştirilir.
Bizim yapraklarımız Erbaa’nın Karayaka, Üzümlü, Bağpınar, Ballıbağ, Salkımören ve Doğanyurt köylerindeki bağlardan toplanır ve Kelkit OSB’deki tesisimizde (İşletme Kayıt No: TR-60K-010641) işlenir.
“Yeni mahsul” ne demek?
Kavanozun üzerindeki mahsul yılı, yaprağın hangi yaz toplandığını gösterir. Örneğin 2026 mahsulü bir kavanozdaki yapraklar 2026 yazının Mayıs–Temmuz döneminde toplanmıştır. Hasat bittikten sonra salamuraya alınan yapraklar yaz sonundan itibaren satışa çıkar ve bir sonraki hasada kadar “yeni mahsul” olarak anılır.
Açılmamış kavanozun raf ömrü 24 ay olduğu için bir önceki yılın yaprağı da güvenle kullanılabilir. Yine de en açık renkli ve en yumuşak yaprağı isteyenler, mahsul yılına bakarak alışveriş yapar.
Kendi yaprağını toplamak isteyenler için not
Evinin bahçesinde asma olanlar da aynı kuralı uygulayabilir: sarmalık yaprak ilkbahar sonu ve yaz başında, yaprak avuç içi büyüklüğündeyken ve hâlâ inceyken toplanır. İlaçlanmış asmalardan ya da yol kenarındaki asmalardan yaprak toplamamak gerekir. Ancak her asma çeşidinin yaprağı sarmalık değildir; Tokat yaprağını sarmada farklı kılan, Narince çeşidinin ince damarlı ve tüysüz yaprağıdır. Bu farkı gerçek Tokat yaprağı nasıl anlaşılır yazımızda anlattık.
Yılın her döneminde taze yaprak
Hasat yalnızca iki ay sürse de salamura sayesinde Tokat yaprağı yıl boyunca mutfakta kullanılabilir. Doğru saklandığında açılmamış kavanozlar ilk günkü dokusunu korur. Saklama kurallarını Tokat yaprağı nasıl saklanır yazımızda bulabilirsiniz.
2026 mahsulü yapraklarımızın tüm boylarını Tokat yaprağı sayfamızda görebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Tokat yaprağı hangi ayda toplanır?
Mayıs ortası ile Temmuz ortası arasında toplanır. Bu dönemde yaprak genç, ince ve yumuşaktır.
Ağustosta toplanan yaprak sarma yapılır mı?
Yapılabilir ama yaz sonunda yapraklar büyümüş ve damarları kalınlaşmış olur; sarılırken daha çok yırtılır ve pişince sert kalabilir.
Geçen yılın mahsulü kötü müdür?
Hayır. Açılmamış kavanozun raf ömrü 24 aydır. Yeni mahsul genellikle biraz daha açık renkli ve yumuşak olur, ancak doğru saklanmış bir önceki yılın yaprağı da güvenle kullanılır.
Kaynaklar
- TÜRKPATENT, “Erbaa Narince Bağ Yaprağı” menşe adı tescil belgesi (No: 258)
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Açık Erişim, Tokat İli Erbaa İlçesinin Asma Yaprağı Üretim ve Pazarlama Yapısı ile Maliyet Analizi
